Sâu răng số 6 dễ bị bỏ qua, đặc biệt ở trẻ nhỏ, vì đây là răng vĩnh viễn mọc từ khoảng 6 tuổi nhưng thường bị nhầm với răng sữa. Khi răng xuất hiện chấm đen, lỗ sâu, mắc thức ăn, ê buốt hoặc đau nhức, nhiều phụ huynh và người bệnh băn khoăn liệu răng còn trám được, có phải chữa tủy hay cần nhổ bỏ.
Thực tế, phương án điều trị phụ thuộc vào mức độ sâu, tình trạng tủy và khả năng phục hồi của chiếc răng. Bài viết dưới đây Nha Khoa Gia Đình Bắc Ninh sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu sâu răng số 6, hiểu khi nào có thể trám, khi nào cần chữa tủy và vì sao nên ưu tiên bảo tồn chiếc răng vĩnh viễn này khi còn điều kiện.
Răng số 6 là răng nào và vì sao cần giữ chiếc răng này?
Răng số 6 là răng hàm lớn thứ nhất, nằm ở vị trí thứ sáu tính từ răng cửa giữa về phía sau mỗi bên cung hàm. Một người bình thường có bốn răng số 6, gồm hai răng hàm trên và hai răng hàm dưới.
Điểm đặc biệt của răng số 6 là nó xuất hiện khá sớm, thường quanh thời điểm trẻ 6 tuổi. Khi đó trẻ vẫn đang có nhiều răng sữa, nên phụ huynh rất dễ không nhận ra đây đã là một chiếc răng vĩnh viễn.
Khác với những răng vĩnh viễn mọc lên sau khi răng sữa rụng, răng số 6 mọc thêm ở phía sau dãy răng hiện có. Vì vậy, nếu không quan sát kỹ, nhiều gia đình chỉ phát hiện chiếc răng này khi nó đã mọc hoàn toàn hoặc bắt đầu xuất hiện sâu.
Răng số 6 có mặt nhai rộng, nhiều múi và tham gia rất nhiều vào quá trình nghiền thức ăn. Nó cũng góp phần duy trì tương quan ăn khớp giữa hai hàm. Do đó, khi răng số 6 bị sâu, bác sĩ thường sẽ đánh giá khả năng bảo tồn răng thật trước, thay vì mặc định rằng răng sâu thì nên nhổ.
Xem thêm: Sâu răng hàm: Dấu hiệu, khi nào trám được và khi nào cần chữa tủy?
Vì sao răng số 6 dễ bị sâu?
Có một lý do khá đơn giản: răng số 6 phải “làm việc” từ rất sớm.
Khi chiếc răng này bắt đầu mọc, trẻ vẫn còn nhỏ và kỹ năng vệ sinh răng miệng thường chưa thực sự tốt. Răng lại nằm sâu phía trong, nên trẻ dễ chải lướt qua hoặc bỏ sót mặt nhai.
Bề mặt răng số 6 cũng có nhiều hố và rãnh tự nhiên. Những rãnh này giúp nghiền thức ăn nhưng đồng thời có thể giữ lại mảng bám nếu không được làm sạch kỹ.
Ở trẻ nhỏ, một yếu tố khác rất thường gặp là phụ huynh nhầm răng số 6 là răng sữa. Khi thấy răng xuất hiện chấm đen hoặc lỗ nhỏ, gia đình có thể chưa đưa trẻ đi kiểm tra vì nghĩ rằng “sau này răng này cũng thay”.
Đây là điều phụ huynh đặc biệt lưu ý: răng số 6 không thay lại lần nữa.
Ngoài vệ sinh, thói quen ăn uống cũng ảnh hưởng đáng kể. Nếu trẻ thường xuyên ăn bánh kẹo, uống nước ngọt hoặc nhấm nháp thực phẩm chứa đường nhiều lần trong ngày, môi trường axit quanh răng xuất hiện thường xuyên hơn. Theo thời gian, men răng có thể mất khoáng và bắt đầu hình thành tổn thương sâu.
Dấu hiệu nào cho thấy răng số 6 có thể đang bị sâu?
Sâu răng số 6 không nhất thiết gây đau ngay từ đầu. Có những trường hợp răng đã có tổn thương nhưng trẻ vẫn ăn uống bình thường.
Dấu hiệu sớm thường là hố rãnh trên mặt nhai xuất hiện màu nâu hoặc đen. Tuy nhiên, không phải cứ thấy rãnh đen là có thể kết luận răng đã sâu. Một số rãnh chỉ bị nhiễm màu mà bề mặt men vẫn còn nguyên vẹn.
Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể nhìn thấy một lỗ nhỏ trên mặt nhai hoặc nhận thấy thức ăn thường xuyên mắc vào một vị trí. Nếu lỗ sâu nằm ở mặt bên hoặc giữa răng số 6 với răng bên cạnh, đôi khi quan sát bằng mắt thường sẽ khó hơn.
Khi sâu tiến vào lớp ngà, răng có thể bắt đầu ê khi ăn lạnh, ngọt hoặc thức ăn quá nóng. Một số người không ê nhưng lại cảm thấy nhói khi nhai bằng đúng chiếc răng đó.
Nếu xuất hiện đau tự phát, đau nhiều về đêm, đau nóng lạnh kéo dài, sưng lợi hoặc sưng vùng má, đây là những dấu hiệu cần được kiểm tra sớm vì tổn thương có thể đã tiến sâu hơn.
Tóm lại, những biểu hiện cần chú ý gồm: rãnh đổi màu, xuất hiện lỗ sâu, mắc thức ăn, ê buốt, đau khi nhai và đau tự phát hoặc sưng.
Điều quan trọng là không nên chờ đến khi đau mới kiểm tra, vì sâu răng giai đoạn đầu hoàn toàn có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng.
Răng số 6 bị sâu có trám được không?
Có. Nhiều trường hợp răng số 6 bị sâu vẫn có thể trám và tiếp tục sử dụng bình thường.
Bác sĩ không quyết định dựa đơn thuần vào việc “lỗ nhìn to hay nhỏ”, mà cần đánh giá sâu đã đi đến lớp nào, tủy đang ở tình trạng gì và lượng mô răng khỏe còn lại có đủ để phục hồi hay không.
Nếu tổn thương còn rất sớm, mới ở men răng và chưa hình thành hốc, chưa chắc đã cần khoan và trám ngay. Bác sĩ có thể hướng dẫn kiểm soát mảng bám, sử dụng fluoride phù hợp, điều chỉnh chế độ ăn và theo dõi tùy trường hợp.
Khi răng đã hình thành lỗ sâu nhưng tổn thương chưa làm tủy bị ảnh hưởng ở mức cần điều trị riêng, bác sĩ thường có thể xử lý phần mô bị sâu và trám phục hồi lại hình thể chiếc răng.
Với răng số 6, việc trám không chỉ đơn giản là “lấp kín một cái lỗ”. Đây là răng chịu lực nhai khá lớn, vì vậy bác sĩ còn phải tái tạo mặt nhai và kiểm tra khớp cắn để chiếc răng tiếp tục thực hiện chức năng tốt.
Nếu sâu nằm giữa răng số 6 và chiếc răng bên cạnh, việc phục hồi điểm tiếp xúc cũng rất quan trọng để hạn chế thức ăn tiếp tục mắc lại.
Xem thêm: Hàn răng sâu tại Bắc Ninh.
Khi nào sâu răng số 6 cần chữa tủy?
Đây là câu hỏi nhiều bệnh nhân và phụ huynh lo nhất khi nhìn thấy một lỗ sâu lớn: “Sâu thế này có phải lấy tủy không bác sĩ?”
Câu trả lời là: không phải cứ sâu lớn là phải chữa tủy.
Bác sĩ cần xác định tình trạng của mô tủy bên trong răng. Có những chiếc răng sâu khá sâu nhưng tủy vẫn còn khả năng bảo tồn. Ngược lại, cũng có trường hợp lỗ bên ngoài không quá lớn nhưng tổn thương bên trong đã tiến gần hoặc ảnh hưởng đến tủy.
Những biểu hiện khiến bác sĩ cần kiểm tra tủy kỹ hơn thường là đau tự phát, đau nhiều về đêm, đau nóng lạnh kéo dài, đau khi cắn hoặc xuất hiện sưng và dấu hiệu nhiễm trùng.
Trong quá trình khám, bác sĩ có thể kết hợp triệu chứng, kiểm tra trực tiếp, thử phản ứng của răng và chụp X-quang khi cần để đưa ra chẩn đoán.
Một nguyên tắc quan trọng là không nên chữa tủy “cho chắc” nếu chưa có chỉ định, bởi tủy khỏe vẫn là một phần của chiếc răng tự nhiên và nên được bảo tồn khi điều kiện cho phép.
Đặc biệt với trẻ có răng số 6 mới mọc, chân răng còn tiếp tục hoàn thiện trong một thời gian sau khi răng xuất hiện. Vì vậy, nếu tổn thương tiến sâu, bác sĩ càng cần đánh giá kỹ để lựa chọn phương án bảo tồn phù hợp thay vì áp dụng một cách xử lý giống nhau cho mọi trường hợp.
Xem thêm: Trám răng sâu có lấy tủy không?
Răng số 6 bị sâu lỗ to có còn giữ được không hay phải nhổ?
Một lỗ sâu lớn không đồng nghĩa chắc chắn phải nhổ răng.
Khi đánh giá khả năng giữ răng số 6, bác sĩ thường quan tâm đến ba vấn đề chính: tình trạng tủy, lượng mô răng còn lại và việc chiếc răng có bị nứt gãy nghiêm trọng hay không.
Có những chiếc răng nhìn bên ngoài mất khá nhiều mô nhưng sau khi xử lý tổn thương vẫn còn đủ cấu trúc để phục hồi. Trong trường hợp tủy đã bị tổn thương, chiếc răng vẫn có thể được cân nhắc điều trị tủy rồi phục hồi nếu tiên lượng phù hợp.
Ngược lại, nếu răng bị phá hủy quá lớn, có đường nứt sâu hoặc cấu trúc còn lại không đủ để tạo một phục hồi ổn định, khả năng bảo tồn sẽ kém hơn.
Vì vậy, người bệnh không nên tự quyết định nhổ chỉ dựa vào việc “nhìn thấy lỗ rất to”.
Riêng ở trẻ em, nhổ răng số 6 cần được cân nhắc rất kỹ
Nếu một răng số 6 ở trẻ bị tổn thương nặng đến mức phải tính đến phương án nhổ, quyết định này không chỉ liên quan đến chiếc răng đang đau.
Bác sĩ còn phải xem xét giai đoạn phát triển bộ răng, vị trí răng số 7, khoảng trống trên cung hàm và tương quan khớp cắn.
Có trường hợp nhổ ở thời điểm phù hợp có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho răng phía sau dịch chuyển, nhưng cũng có trường hợp nếu nhổ không đúng thời điểm sẽ làm khoảng mất răng và khớp cắn trở nên phức tạp hơn.
Do đó, quan niệm “răng số 6 sâu thì nhổ đi để răng số 7 mọc thay” là cách hiểu quá đơn giản.
Răng số 7 không phải một chiếc răng số 6 mới. Việc nó mọc và dịch chuyển như thế nào cần được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể.
Sâu răng số 6 ở trẻ em: phụ huynh nên lưu ý điều gì?
Điểm quan trọng nhất vẫn là: đừng nhầm răng số 6 với răng sữa.
Khi trẻ khoảng 5–7 tuổi, cha mẹ có thể quan sát vùng phía sau cùng của cung hàm. Nếu thấy một chiếc răng lớn bắt đầu mọc lên mà trước đó không có răng nào rụng, rất có thể đó chính là răng số 6.
Trong giai đoạn răng mới mọc, trẻ có thể khó chải sạch hoàn toàn vì một phần mặt răng vẫn còn thấp hoặc nằm sâu phía trong. Cha mẹ nên hỗ trợ kiểm tra lại sau khi trẻ tự đánh răng.
Với những răng hàm mới mọc có hố rãnh sâu và nguy cơ sâu răng cao, bác sĩ có thể cân nhắc trám bít hố rãnh. Đây là phương pháp phủ vật liệu lên những hố rãnh mặt nhai để giúp hạn chế mảng bám và thức ăn lưu lại ở vị trí khó vệ sinh.
Ngoài ra, nên duy trì kem đánh răng chứa fluoride phù hợp, hạn chế việc trẻ ăn hoặc uống đồ ngọt liên tục trong ngày và đưa trẻ kiểm tra khi thấy rãnh răng đổi màu hoặc xuất hiện bất thường.
Một chiếc răng số 6 được chăm sóc tốt ngay từ lúc mới mọc sẽ có cơ hội đồng hành cùng trẻ trong nhiều năm sau đó.
Khi nào nên đi khám răng số 6?
Nếu răng số 6 chỉ mới có một chấm màu bất thường nhưng chưa đau, vẫn nên kiểm tra khi tình trạng kéo dài hoặc thay đổi theo thời gian. Nên chủ động đi khám khi răng xuất hiện lỗ, thức ăn thường xuyên mắc lại, ê buốt hoặc đau khi nhai.
Nếu đã có đau tự phát, đau về đêm, răng bị vỡ, lợi sưng hoặc xuất hiện nốt giống mụn quanh răng thì không nên trì hoãn. Trường hợp có sưng mặt, sốt, khó nuốt hoặc khó thở cần được đánh giá y tế sớm hơn.
KIỂM TRA SÂU RĂNG SỐ 6 TẠI NHA KHOA GIA ĐÌNH BẮC NINH
Răng số 6 xuất hiện rất sớm nhưng lại là răng vĩnh viễn cần sử dụng trong thời gian dài. Vì vậy, phát hiện một tổn thương khi còn nhỏ thường giúp bác sĩ có nhiều lựa chọn bảo tồn hơn so với khi chiếc răng đã đau nhiều, vỡ lớn hoặc xuất hiện biến chứng.
Nếu bạn hoặc trẻ đang có răng số 6 đổi màu, xuất hiện lỗ, thường xuyên mắc thức ăn, ê buốt hoặc đau khi nhai, nên kiểm tra để xác định mức độ tổn thương trước khi quyết định phương án điều trị.
Tại Nha Khoa Gia Đình Bắc Ninh, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng răng, tủy và khả năng phục hồi trước khi tư vấn hướng xử lý phù hợp.
Mục tiêu là điều trị đúng mức độ tổn thương và ưu tiên bảo tồn răng thật khi điều kiện cho phép.
📞 Hotline tư vấn nhanh: 088 858 12 22
Fanpage: Nha khoa Gia Đình Bắc Ninh
Địa chỉ các chi nhánh Nha Khoa Gia Đình Bắc Ninh
Cơ sở Bắc Ninh – Quế Võ: Cổng Giang Liễu – Quế Võ – Bắc Ninh
Cơ sở Tiên Du – Từ Sơn: Cầu Đồng Xép- Từ Sơn- Bắc Ninh
Cơ sở TP. Bắc Ninh: 160 Lý Anh Tông – TP. Bắc Ninh
Chat với tư vấn viên
Gọi ngay